Karın ağrısı ve ishal uyarısı: Uzman İBH’de erken tanıya dikkat çekti

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Oğuzhan Öztürk, inflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH) hakkında yaptığı değerlendirmede, hastalığın genç yaşlarda da sık görülebildiğine dikkat çekti. Hastaneden yapılan açıklamada yer verilen bilgilere göre Öztürk, erken tanının bağırsakta kalıcı hasar oluşmasını önlemede kritik rol oynadığını belirtti. İBH’nin bağışıklık sisteminin sindirim sistemine karşı geliştirdiği anormal yanıt sonucu ortaya çıkan kronik hastalıklar olduğu ifade edildi. Hastalığın çoğunlukla Crohn hastalığı ve ülseratif kolit şeklinde görüldüğü, ancak bu iki hastalığın benzer belirtiler göstermesine rağmen farklı özellikler taşıdığı vurgulandı.

Crohn hastalığı ve ülseratif kolit arasındaki farklılıklar

Uzman açıklamasına göre Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebiliyor ve bağırsak duvarının tüm katmanlarını tutabiliyor. Bu durum hastalığın sindirim sistemi üzerinde daha yaygın ve derin etkiler oluşturmasına neden olabiliyor. Crohn hastalığının kronik seyirli olduğu ve ataklarla ilerleyebildiği ifade edildi.

Ülseratif kolitin ise genellikle kalın bağırsak ve rektumda görüldüğü ve bağırsak yüzeyinde iltihaplanmaya yol açtığı belirtildi. Her iki hastalığın da kronik seyirli olduğu ve dönemsel olarak alevlenmeler gösterebildiği aktarıldı. Bu nedenle hastalığın uzun vadeli takip gerektirdiği vurgulandı.

Belirtiler ve hastalığın seyri

İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında en sık görülen belirtiler arasında uzun süren ishal, karın ağrısı, dışkıda kan, kilo kaybı, halsizlik ve iştahsızlık yer alıyor. Uzman açıklamasında bu belirtilerin zaman zaman şiddetlenip zaman zaman azalabildiği ifade edildi. Ancak şikayetlerin azalmasının hastalığın tamamen geçtiği anlamına gelmediği vurgulandı.

Bazı hastalarda eklem ağrıları, ağız yaraları ve cilt problemlerinin de görülebileceği belirtildi. Bu durumun hastalığın yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmayan bir yapıya sahip olduğunu gösterdiği ifade edildi. Özellikle uzun süren şikayetlerin dikkate alınması gerektiği aktarıldı.

Genç yaşlarda görülme sıklığı ve risk faktörleri

İBH’nin özellikle genç erişkinlerde sık görülmeye başladığına dikkat çekildi. Son yıllarda yaşam tarzı değişiklikleri, düzensiz beslenme, stres ve çevresel faktörlerle hastalığın görülme sıklığında artış gözlemlendiği ifade edildi. Bu durumun hastalığın ortaya çıkışında etkili olabileceği belirtildi.

Ayrıca aile öyküsü bulunan bireylerde riskin daha yüksek olabileceği aktarıldı. Bu nedenle genetik yatkınlığı olan kişilerin daha dikkatli olması gerektiği vurgulandı. Hastalığın genç yaşlarda da ortaya çıkabilmesi erken tanının önemini artıran bir unsur olarak değerlendirildi.

Erken tanı ve tetkik süreci

Uzman değerlendirmesinde, aylarca devam eden bağırsak şikayetlerinin normal kabul edilmemesi gerektiği ifade edildi. Erken dönemde yapılan kolonoskopi ve gerekli tetkiklerin hastalığın kontrol altına alınmasında önemli rol oynadığı belirtildi. Erken tanının bağırsakta kalıcı hasarı önleyebildiği aktarıldı.

Geciken tanının ise bağırsakta kalıcı hasar, daralma ve cerrahi gereksinime yol açabileceği ifade edildi. Bu nedenle uzun süren sindirim sistemi şikayetlerinde zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesine başvurulması gerektiği vurgulandı.

Tedavi yaklaşımı ve yaşam tarzı

İBH tedavisinin hastalığın şiddetine göre değiştiği ve ilaç tedavileri ile bağırsaktaki iltihabın kontrol altına alınmasının hedeflendiği belirtildi. Bazı hastalarda biyolojik tedavilerin de uygulanabildiği ifade edildi. Tedavinin kişiye özel planlandığı aktarıldı.

Bunun yanında beslenme düzeni, sigaranın bırakılması ve düzenli takibin tedavi sürecinin önemli parçaları olduğu vurgulandı. Hastalığın yönetiminde yaşam tarzı düzenlemelerinin de tedavi kadar önemli olduğu ifade edildi.

Uzman uyarısı: Belirtiler ihmal edilmemeli

Uzmanlar, karın ağrısı ve uzun süren ishal gibi şikayetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle genç yaşlarda da görülebilen İBH’nin erken dönemde tespit edilmesinin hastalığın seyrini olumlu etkileyebileceği ifade ediliyor.

AA kaynaklı açıklamada, inflamatuvar bağırsak hastalıklarının kronik yapısı nedeniyle düzenli takip ve erken müdahalenin önemli olduğu vurgulanarak, şüpheli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiği belirtiliyor.